Wandeling Herenhuizen in de Marais

begin: place des Vosges
eind: place des Vosges
duur: 2,5 uur

De place des Vosges is een van de oudste pleinen van Parijs, gebouwd in opdracht van Henri IV in 1612. Door de rode bakstenen en witte natuursteen van de huizen aan het plein met hun arcaden en symmetrische vormen is het ook een van de mooiste pleinen van Parijs. De 36 huizen zijn gebouwd volgens een streng plan: de hoogte van de gevels is gelijk aan hun breedte, en de hoogte van de daken is de helft van de hoogte van de gevels. Alleen het Pavillon du Roi aan de zuidkant en het Pavillon de la Reine aan de noordkant van het plein zijn hoger.Het plein is een vierkant van precies 108 meter.

In het midden van het plein is de square Louis XIII, waar een beeld staat van Louis XIII te paard. Het plein heette oorspronkelijk place Royale en waar nu de tuin is was eerst een veld waar feesten en toernooien werden gehouden. Het plein kreeg zijn huidige naam van Napoleon, als dank aan het departement Vogezen dat in 1800 als eerste belasting betaalde.

Veel beroemde Fransen hebben hier gewoond, waaronder Descartes, Pascal en Richelieu. Op nr. 6 woonde van 1832 tot 1848 Victor Hugo in het Hôtel de Rohan-Guéménée. Hij schreef er een gedeelte van zijn Misérables. Nu is het een Victor-Hugo-museum. Onder de arcaden zijn diverse mooie winkels, antiquairs en enkele restaurants.

Ga naar de zuidwesthoek van het plein waar je bij nr. 7 door een deur gaat naar het hôtel de Sully.

Je komt binnen in  de mooie Franse binnentuin van het Hôtel de Béthune-Sully, een herenhuis uit 1624 met een gevel uit de late Renaissance en twee binnenplaatsen. De hertog van Sully, minister van Henri IV, kocht dit pand in 1634 en liet het prachtig decoreren. De tuin is open en een gedeelte van het gebouw dient als dependance van het fotomuseum Jeu de Paume in de Tuilerieën.

Loop naar de rue Saint-Antoine en sla rechtsaf. Neem de eerste straat links, de rue Saint-Paul.

Rechts voorbij de rue Charlemagne is een doorgang naar de Village Saint-Paul, die bestaat uit vijf middeleeuwse binnenplaatsen die doorgetrokken zijn. Hier zijn allemaal antiekwinkeltjes, kledingzaken en horeca. Door de beslotenheid en de afwezigheid van verkeer heerst hier een weldadige, rustige sfeer.

Verlaat de Village Saint-Paul via de rue des Jardins de Saint-Paul en sla linksaf.

Hier staan nog resten van de twee torens van de oude stadsmuur van Philippe Auguste uit 1190.

Ga rechtsaf de de rue de l’Ave Maria in.

Links is de kleine square Marie Trintignant, vernoemd naar de in 2003 verdwenen Franse actrice.

Loop rechtdoor de rue du Figuier in.

Je loopt nu recht op het Hôtel de Sens af, een van de weinige overgebleven civiele middeleeuwse gebouwen van Parijs. Het is gebouwd tussen 1475 en 1519 voor de aartsbisschop van Sens. Henri IV liet er zijn ex-vrouw Margot wonen, die de vijgenboom liet omhakken omdat haar rijtuig er anders niet door kon. Nu staan bij het gebouw drie andere vijgenbomen. In het pand is een kunstbibliotheek gevestigd, die geopend is van dinsdag- tot zaterdagmiddag. De Jardin Figuier Fauconnier aan de overkant van de rue du Figuier is open voor het publiek.

Loop de rue du Figuier af, ga even links en dan weer rechts de rue de Fourcy in.

Op nr. 5-7 is het Musée européenne de la photographie, gehuisvest in gerestaureerde 18e-eeuws Hôtel Hénault de Cantobre met een moderne voortuin.

Sla linksaf de rue François Miron in.

Op nr . 68 staat het Hôtel de Beauvais uit 1655, waar ooit de zevenjarige Mozart met zijn familie een tijdje heeft gewoond.

Loop terug naar de rue de Rivoli en ga linksaf. Steek de rue de Rivoli over en sla de derde straat rechts in, de rue Vieille du Temple. Neem daarna de derde straat rechts, de rue des Rosiers.

De rue des Rosiers is het hart van de joodse wijk. Hier vind je joodse boekwinkels, delicatessenwinkels en kosjere restaurants. De straat verliest langzaam maar zeker zijn joodse uitstraling. Veel joodse winkels zijn vervangen door hippe kledingzaken, Het sinds jaren beroemde restaurant van Jo Goldenberg is al gesloten. Vooral op zondag is het druk in de rue des Rosiers. Je kunt er nog uitstekend joods voedsel krijgen zoals falafel en gepekelde citroenen. De straat is vernoemd naar een vroegere tuin met rozenstruiken, die langs de stadsmuur van Philippe Auguste lag.

Sla linksaf de rue Pavée in.

Dit was in de 15e eeuw de eerste straat in Parijs met straatstenen, vandaar de naam pavée (geplaveid). Op nr. 10 staat de synagoge, ontworpen door art-nouveau-architect Guimard in 1913 in  opdracht van gevluchte Oost-Europese joden.

Op nr. 24 staat het Hôtel Lamoignon, gebouwd in 1584 voor Diane van Frankrijk, onwettige dochter van Henri II. Later werd het gebouw vernoemd naar de eerste voorzitter van het Franse parlement. Diane hield van jagen, wat je aan de versieringen op de gevel goed kunt zien. Op de hoek met de rue des Francs-Bourgeois is een mooi vierkant schildwachtentorentje. In dit hôtel huist tegenwoordig de historische bibliotheek van Parijs. In de aanbouw uit 1966 worden tentoonstellingen gehouden.

Sla rechtsaf de rue des Francs-Bourgeois in en neem daarna links de rue de Sévigné.

Hier staat op nr. 23-29 het historisch museum van de stad Parijs, het musée Carnavalet. Het museum bestaat uit twee gebouwen. Het Hôtel Carnavalet dateert uit 1560 en is een mooi voorbeeld van renaissance-architectuur. In de 17e eeuw woonde hier madame de Sévigné, die er jour hield en van hieruit haar beroemde brieven schreef over 17e-eeuws Parijs. Het andere gebouw is het Hôtel le Peletier de Saint-Fargeau. Tussen de twee gebouwen is een doorgang op de eerste etage. De tuin is een klassieke Franse binnentuin.

Sla linksaf de rue du Parc-Royal in.

Hier staan veel mooie herenhuizen, waarvan sommige knap gerestaureerd zijn. Er zijn twee kleine parkjes die nog over zijn van wat ooit in de 15e eeuw een groot Parc Royal was: de square Léopold Achille (op nr. 5) en de square Georges Cain (erachter, ingang rue Payenne). Er staan mooie oude bomen en bankjes om even uit te rusten. Op nr. 11 van de rue Payenne is het Zweeds cultureel centrum, waar je in het café Suédois iets kunt drinken en eten.

Ga weer terug naar de rue du Parc-Royal en ga bij de place de Thorigny rechtsaf, de rue de Thorigny in.

Hier staat op nr. 5 het musée Picasso, gehuisvest in het Hôtel Salé uit 1656. Hier woonde ooit een ontvanger van belasting op zout, vandaar de naam. De tuin van het museum is gedeeltelijk toegankelijk via de rue des Coutures.

Ga terug naar de place de Thorigny en sla rechtsaf de rue de la Perle in.

Op de kruising met de rue Vieille du Temple begint het complex van het nationaal archief van Frankrijk. Het beslaat het hele terrein tussen rue des Francs-Bourgeois, rue Vieille du Temple, rue des Quatre Fils en rue des Archives. Sinds 1808 huist het archief eerst in het Hôtel de Soubise, daarna ook in het Hôtel de Rohan en vier andere hôtels.

Op nr. 87 van de rue Vieille du Temple staat het Hôtel de Rohan (1735). In de binnentuin boven de stallen zie je het reliëf uit de 18e eeuw De paarden van de zon van beeldhouwer Robert Le Lorrain, Het stelt een naakte Apollo voor met vier paarden tegen een achtergrond van zonnestralen.

Vervolg de straat die nu rue des Quatre Fils heet.

Op de hoek met de rue des Archives op nr. 60 staat het musée de la Chasse et de la Nature in het mooie Hôtel Guénégaud des Brosses uit 1655, ontworpen door François Mansart.

Sla linksaf de rue des Archives in en daarna inksaf de rue des Francs-Bourgeois in.

Hier staan verschillende prachtige herenhuizen met mooie binnentuinen. Op nr. 60 het hôtel de Soubise, nu het musée de l’Histoire de France, een van de oudste gebouwen van de Marais. Het heeft een prachtig voorplein met zuilenrij.
Op nr. 54 het middeleeuwse hôtel van van Jean Hérouet met een mooi hoektorentje.
Op nr. 35 het hôtel de Coulanges (nu het maison de l’Europe, met mooie tuin Jardin Francs-Bourgeois-Rosiers, open tijdens openingstijden van het maison de l’Europe).
Op nr. 36 een oude apotheek met nog de originele houten toonbank.
Op nr. 29-31 het hôtel d’Albret uit 1550. Op de binnenplaats staat het kunstwerk La Colonne als herinnering aan de Franse Revolutie.
Op nr. op nr. 30 het hôtel d’Alméras uit 1611, met een poort met ramskoppen.
De kapel achterin de tuin van nr. 29 heeft een oude toren van de muur van Philippe Auguste.

Ter hoogte van het Hôtel d’Albret kun je links in de rue Elzévir in. Daar is op nr. het musée Cognacq-Jay in het Hôtel de Donon, dat een prachtige collectie 18e eeuwse kunst heeft. De collectie is bijeengebracht door de oprichter van la Samaritaine Ernest Cognacq en zijn vrouw Louise Jay.

Vervolg de rue des Francs Bourgeois en sla bij de rue de Sévigné rechtsaf tot aan de place du Marché Sainte-Catherine aan je linkerhand.

Dit sfeervolle voetgangerspleintje is een oase van rust. Je kunt er even op een bankje zitten of wat drinken op het terras van de cafés. Hier stond vroeger de kerk Sainte-Catherine, afgebroken in 1783.

Neem voorbij het pleintje links de rue d’Ormesson, sla linksaf de rue de Turenne in en weer rechts de rue des Francs Bourgeois in tot aan  tot je weer op de place des Vosges bent.

foto's: Bureau du Tourisme/Amélie Dupont