Het openbaar vervoer in Parijs bestaat uit metro/RER, bus en tram. Op straat kun je een metrostation herkennen aan een bord met een M, ‘METRO’ of ‘Metropolitain’. De RER-stations zijn te herkennen aan het bord met de ‘R’, de tramhaltes met een ‘T’ en de bushaltes met de naam van de halte en het nummer van de lijn. Verder rijden er circa 15.000 taxi's door Parijs.
De genoemde prijzen gelden sinds 1 juli 2010, de laatste prijsverhoging. Veel informatie vind je op de site van de RATP, de Parijse vervoermaatschappij (ook gedeeltelijk in het Nederlands).
Op deze routeplanner kun je alvast uitzoeken welke metro je moet nemen. (Er is ook een Nederlandse versie, klik daarvoor linksboven op het Nederlandse vlaggetje.)
Op de interactieve kaart voor metro, bus en tram vind je snel waar je zijn moet en waar je kunt overstappen.
Op deze interactieve kaart vind je alle zones in Parijs en omgeving.
Links naar overzichten van alle lijnen van de RATP vind je hier (klik links op Plans de lignes).
Informatie over toegankelijkheid voor gehandicapten vind je hier.
Gehandicapten
Het openbaar vervoer is nog niet erg toegankelijk voor mensen in een rolstoel. Toch zijn er wel metrotreinen, bussen en trams waar je zonder hulp naar binnen kunt. Een overzicht van de mogelijkheden vind je op
deze kaart (alleen in het Frans).
Er zijn maar weinig metrostations waar je met gemak en zonder hulp naar binnen kunt als je in een rolstoel zit: alle stations van metrolijn 14, de metrostations Esplanade de la Défense, Barbès-Rochechouart, Gare du Nord (alleen het RER-station) zijn de belangrijkste. Verder zijn de trams T2 en T3 en alle 60 bussen door lage instap goed toegankelijk, evenals de kabeltrein naar de Sacré-Coeur, de CGD-Val en de OrlyVal.
Tickets Je kunt met hetzelfde kaartje in metro, tram en bus. Overstappen kun je van metrolijn naar metrolijn, als je tenminste onder de grond blijft. Verder kun je er alleen mee overstappen van bus naar bus of van bus naar tram en binnen anderhalf uur, dus niet in combinatie met de metro.
Tickets zijn te koop in metrostations bij een automaat of een loket (bij beide kun je betalen met munten of creditcard met chip), in bus of tram, bij toeristenbureaus en bij een ‘Tabac’ (café dat ook sigaretten en kranten verkoopt) of kiosk. Je kunt hier een verkooppunt in de buurt van je hotel zoeken. Je kunt een los kaartje kopen (1,70 euro, in de bus 1,80 euro) of een ‘carnet’ van 10 tickets (12,00 euro). Kinderen van 0 t/m 3 jaar reizen gratis, kinderen van 4 t/m 9 jaar voor half geld (alleen als je een carnet koopt, niet op een los ticket). Als je met de Thalys reist, kun je in het barrijtuig alvast (beperkt) kaartjes voor de metro kopen.
Abonnementen Je kunt bij Parijs à la carte een brochure bestellen (pdf) waarin alle soorten abonnementen met elkaar worden vergeleken: carnet, Mobilis, Paris Visite en Navigo semaine (v/h Carte Orange). Er staat een overzicht van de prijzen in, ingedeeld naar aantal dagen en aantal zones. Daarbij staan de prijzen van de abonnementen die van toepassing zijn. De goedkoopste staat in rood.
De brochure telt 5 pagina's en kost € 2,50. Je kunt hem bestellen via e-mail.
Soorten abonnementen
Blijf je slechts één dag in Parijs en ga je op die dag meer dan 4-5 ritten maken, dan kun je een Mobilis-pas kopen. Die is geldig op één dag tussen 5.30 uur 's morgens en 01.00 uur 's nachts. De kaart kost voor 1-2 zones 6,10 en voor 1-3 zones 8,20 euro. Er is geen Mobilis-pas voor kinderen.
Als je langer blijft dan één dag en van plan bent veel per metro, bus of tram te reizen, kun je overwegen een weekabonnement (Navigo semaine) aan te schaffen of een Paris Visite-kaart. De Paris-Visite-kaart is duurder dan een of meer carnets en ook vaak duurder dan de Navigo semaine. Wel is die pas gemakkelijk als je steeds je losse kaartjes kwijt bent, want je hebt maar één kaartje nodig voor alle ritten.
Navigo Découverte semaine
De Navigo Découverte semaine (voor een week) is het voordeligst als je 5-7 dagen in Parijs bent. Hij is dan goedkoper dan een Paris Visite-kaart. Een Navigo semaine voor 3 zones en 7 dagen (minder dagen kan niet) kost 23,85 euro. Wil je het nog goedkoper maken, dan kun je ook zo’n Navigo semaine kopen voor 1-2 zones voor 18,35 euro. Je kunt dan heel Parijs bereizen binnen de Périphérique, maar bijvoorbeeld niet naar La Défense, Disneyland of Versailles. Wil je dan toch een keer in meer zones reizen, dan koop je een apart kaartje alleen voor die rit. Er bestaat ook een maandabonnement, de Navigo mensuelle.
Het weekabonnement is altijd geldig van maandag t/m zondag, je hebt dus geen keus in de dagen. Op maandagmorgen is het bij de loketten en de ticketmachines altijd erg druk. Laad het weekabonnement dus eerder op je passe Navigo Découverte. Het kan vanaf vrijdag in de week ervoor t/m donderdag in de week van gebruik. Het maandabonnement gaat in op de 1e van de maand. Je kunt hem laden vanaf de 20e van de maand ervoor.
Deze ov-pas hoeft niet door de kaartjesmachine. Je houdt hem in het metrostation voor het paarse elektronische oog bij het poortje en als alles klopt hoor je een piep en kun je door het hek lopen. Ook in bus en tram zijn deze apparaten bij de ingang gemonteerd.
Passe Navigo Découverte
Voor de normale passe Navigo (voor inwoners van Ile-de-France) moet je je registreren en een aanvraagformulier opsturen. Dat is met de passe Navigo Découverte niet nodig. Die 'onpersoonlijke' versie van de pas kun je als toerist in Parijs heel goed gebruiken. Voor deze pas hoef je namelijk geen gegevens op te geven en je kunt hem zo kopen bij het loket in een metrostation of bij een Tabac (met munten of een creditcard met chip). Hij kost 5 euro, is 10 jaar geldig en gaat vergezeld van een kaartje waar je zelf je naam op moet invullen en een pasfoto (2,5x3 cm) op plakken. Je krijgt de pas en het kaartje mee in een plastic hoesje. Je laadt de Navigo Découverte op in de automaat of bij het loket: pas invoeren, abonnement kiezen (bijvoorbeeld een weekabonnement), aantal zones kiezen en betalen. Na je bezoek aan Parijs neem je hem mee naar huis. Kom je weer in Parijs, dan laad je hem weer op.
Paris Visite De Paris Visite-kaart voor 1-3 zones is verkrijgbaar voor 1 dag (9 euro), 2 dagen (14,70), 3 dagen (20,00) of 5 dagen (28,90). Wil je meer zones bereizen, bijvoorbeeld naar de streek rond Parijs, dan kun je de Paris Visite-kaart voor 1-6 zones aanschaffen: 1 dag (18,90), 2 dagen (28,90), 3 dagen (40,50) of 5 dagen (49,40). Voor kinderen van 4 t/m 11 jaar zijn er aparte kaarten voor de helft van de prijs. Op vertoon van de kaart krijg je korting bij verschillende bezienswaardigheden. Prijzen gelden vanaf 1 november 2009.
Je kunt de kaart aanschaffen in de metrostations, stations, luchthavens, Offices du Tourisme, sommige hotels en bij Nederlandse reisbureaus (als je daar een reis naar Parijs boekt). Online boeken kan niet vanuit Nederland, wel via een Engelse site (o.a. www.helloparis.co.uk), maar dan is de kaart ruim 2 euro duurder en bovendien betaal je circa 12 euro portokosten.
Metro
Het vervoermiddel in Parijs bij uitstek. Met de zestien stadslijnen en vijf regionale lijnen (RER) kom je overal in de stad en daarbuiten. De metro rijdt van 5.30 tot circa 1.15 uur, op vrijdag en zaterdag ongeveer een uur later. Haal een gratis metro-plattegrond bij het metrostation. Handig formaat en gemakkelijk om op te zoeken welke lijn je moet nemen. Je kunt de plattegrond op zakformaat downloaden of interactief.
Zoek voor je een rit gaat maken op de plattegrond uit welke nummer metrolijn je moet hebben. Alle lijnen hebben een kleur en een nummer. In het metrostation voer je je ticket door het toegangspoortje of hou je je pas voor het elektronische oog, waarna je door het hekje loopt en (let op!) je kaartje weer meeneemt. Vervolgens zoek je op de metrokaart de naam van het eindpunt van je lijn om ervoor te zorgen dat je de goede richting op gaat. Ga je bijvoorbeeld van Montparnasse-Bienvenuë naar het Gare du Nord, dan moet je met lijn 4, eindpunt Porte de Clignancourt. Die naam volg je via de borden (‘direction: Porte de Clignancourt’) tot je bij het perron komt waar je trein van vertrekt. Op het perron is op een elektronisch bord aangegeven wanneer de eerstvolgende trein aankomt.
Ben je op het station van je bestemming aangekomen, dan volg je de borden 'Sortie' voor de uitgang. Wil je overstappen op een andere metrolijn, volg dan de borden met het nummer van de metrolijn die je moet hebben. Volg dan weer de borden 'Direction' met de naam van de eindbestemming van de lijn.
Je kunt ondergronds met hetzelfde kaartje onbeperkt overstappen, maar ben je eenmaal het metrostation uit, dan moet je voor de volgende rit een nieuw ticket gebruiken. Op sommige stations moet je hele stukken lopen voor je bij het goede perron bent. Dat is vooral het geval in de stations Montparnasse, Châtelet-Les Halles, Etoile, Gare du Nord en Bastille. Vooral in het spitsuur is het handig die stations te vermijden.
Ga je met de RER-trein en blijf je binnen Parijs, dan kun je hetzelfde ticket t+ gebruiken als in de stadsmetrolijnen. Ga je verder, dan moet je vanaf de grens van Parijs een apart RER-ticket kopen, een billet Ile-de-France. De prijs is afhankelijk van de afstand die je reist. Je kunt dat kaartje ook al kopen op het metrostation waar je de reis begint, maar dan is het ticket duurder. Kom je met een billet Ile-de-France Parijs binnen, dan kun je met hetzelfde ticket binnen Parijs verder reizen als je ondergronds blijft. Dat geldt overigens alleen voor de metro, niet voor bus of tram. Ga je een RER-station uit, dan moet je je ticket nog eens door het tourniquet halen. De RER-treinen hebben minder stopplaatsen maar zijn daardoor een stuk sneller dan de gewone metro.
Ze rijden 's nachts tot ongeveer 0.30 uur.
Bus Wie meer van Parijs wil zien, neemt de bus in plaats van de metro. Alleen als het regent is de bus in het nadeel, maar als het droog en licht is, zie je in de bus heel Parijs aan je voorbijtrekken. Verder is de bus erg geschikt om uit te rusten als je moe bent. Je blijft gewoon zitten en ziet toch veel van Parijs. Alleen in het spitsuur komt er niets van naar buiten kijken, dan zitten de bussen stampvol.
Als de bus er aan komt moet je je hand opsteken als teken dat je mee wilt. Je stapt voor in en middenin of achterin uit. Je kunt in de bus een apart ticket kopen (1,80 euro), maar daarmee kun je niet overstappen op een andere bus of een tram. Als je overstapt moet je je kaartje opnieuw afstempelen.
Wil je uitstappen bij de eerstvolgende halte, druk dan op de rode knop aan een van de stangen.
Er zijn circa 59 busroutes. De bus rijdt van 5.30 tot ongeveer half één 's nachts. Sommige bussen eindigen om 20.30 uur. De meeste bussen rijden op vrijdag en zaterdag tot ongeveer 2 uur 's nachts. Steeds meer haltes hebben een elektronisch informatiesysteem dat aangeeft wanneer de volgende bus verwacht wordt. Op elke halte staat het nummer en de route van de lijn. Bussen die in Parijs rijden hebben een nummer van twee cijfers, bussen naar de buitenwijken een nummer van drie cijfers.
Montmartrobus
De Montmartrobus rijdt het hele jaar door vanaf Place Pigalle over de Butte Montmartre naar de Mairie van het 18e arrondissement. Hij doet tijdens de route alle belangrijke punten van Montmartre aan. De kaartjes zijn hetzelfde als in de gewone bus. Erg leuk om heel Montmartre te ontdekken.
Noctilien
Tussen 0.30 en 5.30 uur rijden er nachtbussen, de Noctiliens. Er zijn 42 lijnen in het gebied van Ile de France (dus inclusief Parijs). Ze verbinden de vier stations plus talrijke plaatsen waar het ‘s nachts druk is, waaronder de Champs-Elysées, Saint-Germain-des-Prés, de Bastille, République, Pigalle en Place de Clichy.
Je kunt de Noctilien gebruiken met dezelfde kaartjes als in metro en dagbus, ook met een abonnement of Carte Paris Visite, zolang het aantal zones van je abonnement niet wordt overschreden. Voor de nummers van de nachtbussen staat een N. Op de overzichtskaart kun je zien welke routes de bussen rijden.
Traverses
Traverses zijn minibusjes die een rondje rijden door bepaalde buurten, elke dag tot ongeveer 20 uur. Er zijn er drie: La Traverse de Charonne (Gambetta - Porte de Montreuil, 20e arr.),
La Traverse Bièvre Montsouris (Place de l'Abbé Georges Henocque - Alésia, 13e en 14e arr.) en La Traverse de Ney-Flandre (18e en 19e arr.). Alle minibusjes zijn toegankelijk voor rolstoelen. De kaartjes zijn hetzelfde als in de gewone bus.
Mooie busroutes Een aantal bussen rijdt mooie routes, bijvoorbeeld: 21 – Gare St-Lazare (8e arr.) naar Porte de Gentilly (13e arr.) v.v.: Quartier Latin, Rue de Rivoli, Opéra 24 – Gare St-Lazare (8e arr.) naar Ecole vétérinaire (buiten Parijs) v.v.: rijdt praktisch langs de Seine 28 - Gare Saint-Lazare (9e arr.) naar Porte d'Orléans (14e arr.) v.v.: Ecole Militaire, Assemblée nationale, Seine, Grand Palais, Champs-Elysées 29 – Gare St-Lazare (8e arr.) naar Porte de Montempoivre (12e): Bastille en Marais 63 – Gare de Lyon (12e arr.) naar Porte de la Muette (16e arr.) v.v.: Seine, Quartier Latin, Quai d’Orsay, Trocadéro 38 - Gare du Nord (18e arr.) naar Porte d'Orléans (14e arr/) v.v.: Quartier Latin, Seine, Notre Dame 67 - Pigalle (9e arr.) naar Porte de Gentilly (13e arr.) v.v. door de wijk Saint Georges (9e arr.) Palais Royal, langs het Ile de la Cité en het Ile Saint-Louis, Jardin des Plantes, de Mosquée en de Gobelins-buurt 69 – Champ de Mars (7e arr.) naar Gambetta (20e arr.) v.v.: Eiffeltoren, St-Germain-des-Prés, Louvre, Père Lachaise, Belville 72 – Hôtel de Ville (4e arr.) naar Parc de St-Cloud (buiten Parijs) v.v.: bijna helemaal langs de Seine (doe dit in de winter wel in de middag, want in de ochtend kun je door de zon de overkant bijna niet zien) 73 – Musée d’Orsay (7e arr.) naar La Garenne-Colombes (buiten Parijs) v.v.: Place de la Concorde, Avenue des Champs-Elysées, La Défense 96 – Gare Montparnasse (14e arr.) naar Porte des Lilas (20e arr.) v.v.: Montparnasse, Quartier Latin, Belleville
Busboekje
Reis je veel met de bus, dan is een busboekje erg handig, bijvoorbeld Le Bus, Répertoire des 99 lignes of Bus Parisien. Hierin staan plattegronden van de routes van alle buslijnen heel duidelijk aangegeven. Je kunt het bij kiosken en stations in Parijs kopen.
Tram
Sinds december 2006 rijdt er een nieuwe 'tramway' T3 aan de zuidkant van Parijs over de ‘boulevards des Maréchaux’ tussen de Pont du Garigliano in het 15e arrondissement en de Porte d’Ivry in het 13e.
De T3 rijdt binnen het gebied van de boulevard Périphérique. Ook als toerist kun je er dus prima gebruik van maken, want het is een goede manier om van de ene kant van Parijs naar de andere te komen. Vanaf de haltes van de T3 kun je namelijk makkelijk overstappen op een bus- of metrolijn die in noordelijke richting het centrum van Parijs in gaat. Daarmee kan je het drukke overstappen in de metro ontwijken.
De T3 heeft 17 stations en van begin tot eind (7,9 km) reis je in 24 minuten. De tram gaat ongeveer om 5 uur rijden en zijn laatste rit is om ongeveer 1.00 uur, vrijdag en zaterdag tot circa 2 uur 's nachts.
Taxi
Je kunt een taxi nemen bij een taxistandplaats of bestellen via een centraal telefoonnummer: 01 45 30 30 30. Je kunt dan een arrondissement kiezen en daarin de dichtstbijzijnde taxistandplaats. De chauffeur neemt op en vraagt waar hij je kan ophalen. De teller staat aan vanaf het moment dat de taxi vertrekt van de standplaats. Als die standplaats geen gehoor geeft, word je doorgeschakeld naar een volgende.
Bij toeristische bezienswaardigheden zoals de Eiffeltoren en de Champs-Elysées zijn 28 grote taxistandplaatsen met praatpalen, waar 24 uur per dag taxi’s staan. In de wijken zijn nog eens 90 standplaatsen en verder 316 standplaatsen bij hotels, ziekenhuizen en theaters. Op deze plattegrond kun je zien waar de taxistandplaatsen zijn.
Behalve een taxi bellen kun je er ook een aanhouden op straat. Je kunt een vrije taxi herkennen aan het licht op het dak: als het groene licht brandt, is de taxi vrij. Is hij bezet, dan is het licht bovenop rood. Van een al gereserveerde taxi is het licht op het dak uit. Bij een geregistreerde taxi staat bovenop ‘Taxi Parisien’. De drie lichtjes onderaan geven het tarief aan dat op dat moment geldig is.
tariefsoort
geldig op
A
maandag t/m zaterdag 10-17 uur
B
maandag t/m zaterdag 5-10 uur, zondag 7-24 uur
C
zondag en feestdagen 4-7 uur
Een taxichauffeur mag geen gehandicapte passagier weigeren en ook niets extra's rekenen voor een rolstoel of een blindengeleidehond. Je kunt ook een speciale taxi voor gehandicapten bestellen: tel. 01 47 39 00 91.
Het starttarief is 2,20 euro op het moment dat je instapt bij een taxistandplaats. Heb je een taxi gebeld die je komt afhalen, dan is het starttarief rond 5 euro. Het minimumbedrag van een rit is 6 euro. Het tarief per kilometer varieert afhankelijk van het tijdstip van 0,89 tot 1,38 euro. Voor een vierde persoon en volgende persoon betaal je 2,95 euro extra en voor een tweede koffer of meer betaal je ook een 'supplément' van een euro per koffer, evenals voor bagage die veel plaats inneemt. Bij het afrekenen is een gespecificeerd ontvangstbewijs verplicht. Een grote fooi geven is niet nodig, afronden is genoeg.