De overdekte passages in Parijs horen bij de mooiste verborgen plekken van de stad. Achter drukke boulevards en gewone gevels liggen elegante winkelgalerijen met glazen daken, mozaïekvloeren, oude boekwinkels, restaurants, cafés, antiekzaken en bijzondere boetieks. Ze zijn ideaal voor een wandeling op een regenachtige dag, maar eigenlijk zijn ze in elk seizoen de moeite waard.
De meeste passages liggen op de rechteroever, vooral rond de grands boulevards, de Bourse en het 2e en 9e arrondissement. Je kunt er makkelijk een korte wandeling van maken, bijvoorbeeld van Passage des Panoramas via Passage Jouffroy naar Passage Verdeau. Wie meer tijd heeft, kan ook Galerie Vivienne, Galerie Colbert, Passage du Grand-Cerf en Galerie Véro-Dodat toevoegen.
Voor wandelingen door de passages zie Wandelingen in het 2e arrondissement.
Wat zijn de overdekte passages in Parijs?
De overdekte passages in Parijs, ook wel galeries genoemd, zijn de voorlopers van onze moderne winkelcentra. De meeste werden gebouwd in de eerste helft van de 19e eeuw, vooral in commerciële wijken waar veel theaters, cafés, restaurants en winkels zaten.
Het idee was simpel maar slim: bezoekers konden droog, schoon en veilig winkelen, zonder modderige straten, koetsen, lawaai en slecht weer. Onder hoge glazen daken ontstonden elegante doorgangen met winkels aan beide kanten. Er kwamen marmeren vloeren, sierlijke lampen, beeldhouwwerk, ijzeren constructies en grote etalages waarin winkeliers hun mooiste producten konden tonen.
De meeste passages staan op de rechteroever, de Rive Droite. De Rive Gauche was minder commercieel en door de middeleeuwse straatstructuur minder geschikt voor dit soort winkelgalerijen. Rond de Bourse en de grands boulevards was juist veel geld, handel en publiek. Dat maakte deze buurten ideaal voor passages.
De eerste passages van Parijs
Het vroege voorbeeld van de Parijse passages was de Galerie du Palais-Royal, gebouwd in 1786. Dit was nog geen volledig overdekte passage zoals later gebruikelijk werd, maar wel een belangrijk model: een elegante wandelgang met winkels en veel publiek.
De oudste echte overdekte passages met winkels aan beide kanten zijn Passage du Caire en Passage des Panoramas, gebouwd rond het einde van de 18e eeuw. Passage des Panoramas is nog altijd een van de bekendste en sfeervolste passages van Parijs. De laatst gebouwde passage in dit overzicht is Passage du Prado, die pas in de 20e eeuw zijn huidige overdekte vorm kreeg.
Waarom de passages zo populair werden
De passages waren in hun begintijd modern, chic en comfortabel. Ze boden iets wat de gewone straten van Parijs toen nauwelijks konden bieden: licht, beschutting en rust. Bezoekers kwamen er om te winkelen, te flaneren, koffie te drinken, mensen te kijken en gezien te worden.
Ook voor winkeliers waren de passages aantrekkelijk. Door de grote etalages konden zij hun waren veel mooier presenteren dan in een donkere winkel aan een drukke straat. Veel passages trokken luxe winkels, cafés, uitgevers, drukkers, boekhandels en later ook restaurants en gespecialiseerde zaken.
In de tweede helft van de 19e eeuw nam de belangstelling af. De grote warenhuizen kwamen op, elektrische verlichting veranderde het winkelen en de aanleg van de grands boulevards onder Haussmann zorgde ervoor dat sommige passages verdwenen, werden ingekort of minder belangrijk werden. Van de ruim honderd passages die Parijs ooit had, zijn er nu nog ongeveer twintig over.
Renovatie en herontdekking
Sinds de jaren zeventig zijn veel passages gerenoveerd. Sommige zijn prachtig hersteld, andere zijn eenvoudiger of nog steeds wat rafelig. Dat maakt juist ook de charme van de passages uit: ze zijn niet allemaal opgepoetst of toeristisch. Sommige voelen luxueus en elegant, andere eerder lokaal, rommelig of verrassend.
Omdat veel passages privéstraten zijn, is restauratie soms ingewikkeld. De winkels, woningen en gemeenschappelijke ruimten hebben vaak verschillende eigenaren. Toch zijn veel passages inmiddels beschermd, opgeknapt of opnieuw ontdekt door wandelaars, fotografen en liefhebbers van Parijs.
De mooiste route langs de passages van Parijs
Wil je niet alle passages aflopen, begin dan met de mooiste en meest logische route. Een goede wandeling start bij metro Richelieu-Drouot of Grands Boulevards.
Loop eerst door Passage des Panoramas, een van de oudste en levendigste passages van Parijs. Steek daarna de boulevard Montmartre over naar Passage Jouffroy, met zijn glazen dak, boekwinkels en het Musée Grévin. Aan het einde loop je vrijwel vanzelf door naar Passage Verdeau, rustiger en geliefd bij verzamelaars, boekliefhebbers en fotografen.
Heb je daarna nog tijd, wandel dan richting Galerie Vivienne en Galerie Colbert bij de Bourse. Galerie Vivienne is een van de elegantste passages van Parijs, met een prachtige mozaïekvloer en een klassieke Parijse uitstraling. Niet ver daarvandaan ligt Passage du Grand-Cerf, een hoge en lichte passage met mooie winkels en veel sfeer.
Voor wie vooral mooie foto’s wil maken, zijn Galerie Vivienne, Passage Jouffroy, Passage Verdeau, Passage du Grand-Cerf en Galerie Véro-Dodat de beste keuzes. Voor wie graag eet of iets drinkt, zijn Passage des Panoramas en Passage Brady interessant.
Alle passages in Parijs
In het overzicht hieronder vind je de bekendste overdekte passages en galeries die je in Parijs kunt bezoeken of bekijken. Openingstijden kunnen veranderen, vooral bij passages met particuliere toegangen, winkels of renovaties. Controleer daarom bij twijfel altijd de actuele openingstijden voordat je speciaal voor één passage omreist.
Passage de l’Ancre
tussen 30 rue de Turbigo en 223 rue Saint-Martin
3e arrondissement
metro Étienne Marcel of Réaumur-Sébastopol
lengte 60 m
Passage de l’Ancre is een kleine, intieme passage in het 3e arrondissement. Het is geen grootse winkelgalerie met een monumentaal glazen dak, maar juist een charmante, rustige doorgang met kleurige puien en veel groen. De passage ligt op de plaats van een oude herberg waarvan de naam naar een anker verwees.
Het centrale gedeelte heeft een groen en dorps karakter, waardoor deze passage heel anders voelt dan de klassieke passages bij de grands boulevards. Leuk als je in de buurt bent, maar minder logisch als je maar één route langs de bekendste passages wilt lopen.
Passage de Beaujolais
tussen rue de Beaujolais en rue de Richelieu
1e arrondissement
metro Pyramides of Palais Royal-Musée du Louvre
gebouwd 1812
lengte 30 m
meestal alleen overdag toegankelijk
Passage de Beaujolais ligt bij het Palais-Royal en is klein en vrij eenvoudig. Je vindt hier geen lange winkelgalerij, maar een korte doorgang met een wat verstilde sfeer. Vooral leuk als je toch al rond de tuinen van Palais-Royal wandelt.
Combineer deze passage met Galerie Vivienne, Galerie Colbert en Galerie Véro-Dodat. Die liggen op loopafstand en zijn architectonisch veel indrukwekkender.
Passage Ben Aïad
tussen 9 rue Léopold Bellan en 8 rue Bachaumont
2e arrondissement
metro Sentier
gebouwd 1826
lengte 90 m
niet toegankelijk voor publiek
Passage Ben Aïad is vooral historisch interessant. Het is een overblijfsel van de vroegere Passage du Saumon, die de rue Montmartre verbond met de rue Montorgueil. Die passage bestond uit een hoofdstraat en meerdere galeries. Een van die galeries kreeg later de naam Passage Ben Aïad, naar Mahmoud Ben Aïad, die de passage in de 19e eeuw kocht.
Omdat de passage niet openbaar toegankelijk is, hoef je hier niet speciaal voor om te lopen. Wie geïnteresseerd is in de geschiedenis van de passages kan de omgeving wel meenemen tijdens een wandeling rond Sentier en Montorgueil.
Passage du Bourg-l’Abbé
tussen 120 rue Saint-Denis en 3 rue de Palestro
2e arrondissement
metro Étienne Marcel
gebouwd 1828
lengte 47 m
meestal geopend van maandag tot en met zaterdag
Passage du Bourg-l’Abbé was oorspronkelijk een verbinding tussen Passage du Grand-Cerf en Passage de l’Ancre. Door de aanleg van boulevard Sébastopol werd de passage ingekort. Aan de ingang bij rue de Palestro zie je twee kariatiden van architect Henri Blondel, die handel en industrie voorstellen.
De passage heeft niet de uitstraling van Galerie Vivienne of Passage Jouffroy, maar is interessant als je Passage du Grand-Cerf bezoekt. Samen laten ze goed zien hoe verschillend de passages van Parijs kunnen zijn: van sfeervol gerestaureerd tot stiller en wat verweerd.
Passage Brady
tussen 33 boulevard de Strasbourg en 46 rue du Faubourg Saint-Denis
10e arrondissement
metro Château d’Eau
gebouwd 1828
lengte 216 m
Passage Brady is een van de levendigste passages van Parijs. De passage werd gebouwd door de ondernemers Briavoinne en Brady en telde oorspronkelijk meer dan honderd winkels met woningen erboven. Door de aanleg van boulevard de Strasbourg werd de passage in twee delen gesplitst.
Tegenwoordig staat Passage Brady bekend om Indiase, Pakistaanse en andere Zuid-Aziatische restaurants en winkels. Vooral het overdekte westelijke deel heeft veel sfeer, met tafeltjes, geuren, kleuren en drukte. Het is minder elegant dan Galerie Vivienne, maar juist leuk door de energie en het buurtgevoel.
Kom hier vooral rond lunchtijd of in de avond als je zin hebt in Indiaas eten. Voor een rustige architectuurwandeling is dit niet de beste passage, maar voor sfeer en eten wel.
Passage du Caire
tussen rue du Caire, place du Caire en rue Saint-Denis
2e arrondissement
metro Sentier
gebouwd 1798
lengte 370 m
Passage du Caire is een van de oudste en langste passages van Parijs. De naam verwijst naar de Egyptische veldtocht van Napoleon Bonaparte. Bij de entree aan place du Caire zie je Egyptische details, waaronder verwijzingen naar de godin Hathor.
De passage was lange tijd verbonden met drukkers, textiel, mode en etalagepoppen. Daardoor had hij een heel ander karakter dan de chiquere passages rond Palais-Royal. Passage du Caire is historisch belangrijk, maar niet altijd goed toegankelijk. Omdat er werkzaamheden en sluitingen kunnen zijn, is het verstandig om vooraf te controleren of je naar binnen kunt.
Passage Choiseul
tussen 40 rue des Petits-Champs en 23 rue Saint-Augustin
2e arrondissement
metro Quatre-Septembre
gebouwd 1825
lengte 190 m
meestal geopend van maandag tot en met zaterdag
Passage Choiseul is een lange passage in het 2e arrondissement. Hij werd gebouwd op de plaats van meerdere herenhuizen. Vroeger was dit een populaire passage door de nabijheid van theaters en winkels. Ook de schrijver Céline woonde hier in zijn jeugd.
De passage is gerenoveerd en heeft tegenwoordig een mix van gewone winkels, restaurants en kleine zaken. Verwacht geen uitgesproken luxe, maar wel een aardige doorgang als je in de buurt van Opéra, rue Sainte-Anne of Galerie Vivienne bent.
Galerie Colbert
tussen rue des Petits-Champs en rue Vivienne
2e arrondissement
metro Bourse
gebouwd 1826
kleine doorgang zonder winkels
Galerie Colbert ligt vlak bij Galerie Vivienne en werd gebouwd om daarmee te concurreren. De galerie staat bekend om haar rotonde met glazen koepel. Onder die koepel stond vroeger een indrukwekkende gaslamp; tegenwoordig is vooral de architectuur de reden om even binnen te lopen.
Er zijn geen winkels zoals in de meeste andere passages. Daardoor is Galerie Colbert rustiger en minder commercieel. Juist daarom is het een mooie stop voor wie van architectuur houdt. Combineer hem altijd met Galerie Vivienne, want die ligt letterlijk om de hoek.
Passage du Grand-Cerf
tussen 145 rue Saint-Denis en 8 rue Dussoubs
2e arrondissement
metro Étienne Marcel
gebouwd 1825
lengte 113 m
meestal geopend van maandag tot en met zaterdag
Passage du Grand-Cerf is een van de mooiste passages van Parijs. Het hoge glazen dak, de smalle vorm, de lichte constructie en de bruggetjes tussen de verdiepingen maken deze passage bijzonder fotogeniek. De passage werd gebouwd op de plaats van een oude herberg bij een knooppunt van postkoetsen.
Tegenwoordig vind je hier vooral designwinkels, interieurzaken, sieraden, kunst en kleine boetieks. De sfeer is minder toeristisch dan bij Passage Jouffroy en minder chic dan Galerie Vivienne, maar juist heel charmant. Dit is een aanrader als je maar een paar passages wilt bezoeken.
Passage Jouffroy
tussen 10-12 boulevard Montmartre en 9 rue de la Grange Batelière
9e arrondissement
metro Richelieu-Drouot of Grands Boulevards
gebouwd 1836
lengte 140 m
dagelijks toegankelijk
Passage Jouffroy is een klassieker. De passage werd gebouwd met veel glas en ijzer en heeft nog altijd een elegante 19e-eeuwse uitstraling. Hij loopt in een L-vorm en vormt samen met Passage des Panoramas en Passage Verdeau een van de mooiste korte wandelroutes langs passages in Parijs.
In de passage vind je boekwinkels, winkels met curiosa, speelgoed, wandelstokken, prenten en kleine cadeaus. Ook het wassenbeeldenmuseum Grévin ligt hier. Daardoor is Passage Jouffroy levendig, maar meestal niet zo druk dat je er niet rustig kunt rondkijken.
Dit is een van de beste passages voor een eerste kennismaking met de overdekte passages van Parijs.
Galerie de la Madeleine
tussen 30 rue de Boissy d’Anglas en 9 place de la Madeleine
8e arrondissement
metro Madeleine
gebouwd 1845
lengte 53 m
meestal geopend van maandag tot en met zaterdag
Galerie de la Madeleine is een kleine, chique passage vlak bij de Madeleine. De zwart-witte vloer, de mooie entree en de ligging in het 8e arrondissement geven de passage een elegante uitstraling. In de passage vind je onder meer restaurants en enkele luxe adressen.
Dit is geen passage waar je lang blijft hangen, maar wel een fijne korte stop als je in de buurt bent van Madeleine, Opéra of de grote warenhuizen.
Passage des Panoramas
tussen 11-13 boulevard Montmartre en 151 rue Montmartre
2e arrondissement
metro Richelieu-Drouot of Grands Boulevards
gebouwd 1799
lengte 133 m
dagelijks toegankelijk
Passage des Panoramas is een van de oudste en meest karaktervolle passages van Parijs. De Amerikaan James William Thayer liet hier aan het einde van de 18e eeuw panoramatorens bouwen waarin geschilderde panorama’s werden getoond. De passage moest bezoekers beschut naar die attracties brengen.
De torens zijn verdwenen, maar de passage bleef. Tegenwoordig vind je er restaurants, kleine winkels, postzegelzaken, prenten, oude ansichtkaarten en cafés. De sfeer is levendig en een beetje rommelig op een goede manier. Juist daardoor voelt Passage des Panoramas minder als een museumstuk en meer als een echte Parijse plek.
Combineer deze passage altijd met Passage Jouffroy en Passage Verdeau. Samen vormen ze een makkelijke en sfeervolle wandeling bij de grands boulevards.
Passage du Perron
tussen rue de Beaujolais en galerie de Beaujolais
1e arrondissement
metro Palais Royal-Musée du Louvre
gebouwd 1784
lengte 15 m
’s avonds en ’s nachts gesloten
Passage du Perron is een heel korte passage bij het Palais-Royal. De naam verwijst naar het stoepje of trapje bij de ingang. Je vindt hier enkele kleine winkels en antiekadressen.
Dit is vooral een passage voor liefhebbers die toch al in de buurt van Palais-Royal wandelen. Voor een eerste route langs de mooiste passages kun je beter starten met Galerie Vivienne, Passage des Panoramas of Passage Jouffroy.
Passage du Ponceau
tussen 212 rue Saint-Denis en 119 boulevard de Sébastopol
2e arrondissement
metro Réaumur-Sébastopol
gebouwd 1826
lengte 92 m
meestal geopend van maandag tot en met vrijdag
Passage du Ponceau werd gebouwd als verlenging van Passage du Caire, maar werd later ingekort door de aanleg van boulevard de Sébastopol. Van de oorspronkelijke decoratie is weinig bewaard gebleven. Het glazen dak, de mozaïekvloer en veel oude puien verdwenen in de loop van de tijd.
Vandaag is dit niet de meest charmante passage van Parijs, maar wel interessant voor wie de ontwikkeling van de passages wil begrijpen. Verwacht hier geen elegante winkelgalerij zoals Galerie Vivienne.
Passage du Prado
tussen boulevard Saint-Denis en rue du Faubourg Saint-Denis
10e arrondissement
metro Strasbourg-Saint-Denis
huidige overdekte vorm uit de 20e eeuw
lengte 120 m
dagelijks toegankelijk
Passage du Prado begon als een open passage en kreeg later een glazen dak. De art-decobogen herinneren aan de periode waarin de passage zijn huidige naam en uitstraling kreeg. De passage ligt in een levendige buurt, maar voelt vaak wat stiller en ruwer dan de bekendere passages.
Voor architectuurliefhebbers kan Passage du Prado interessant zijn door de art-decodetails. Voor een romantische wandeling is dit minder geschikt dan Passage Jouffroy of Galerie Vivienne.
Passage des Princes
tussen 5 boulevard des Italiens en 97 rue de Richelieu
2e arrondissement
metro Richelieu-Drouot
gebouwd 1860
lengte 80 m
meestal geopend van maandag tot en met zaterdag
Passage des Princes werd gebouwd in opdracht van bankier Mirès, maar zijn financiële problemen maakten het project ingewikkeld. De passage werd later meerdere keren gerestaureerd en zelfs opnieuw opgebouwd na sloopwerkzaamheden.
Tegenwoordig staat Passage des Princes vooral bekend om winkels rond speelgoed en spellen. Daardoor is dit een leuke passage als je met kinderen reist of in de buurt bent van de grands boulevards. Architectonisch is hij minder bijzonder dan de grote klassiekers, maar hij is netjes, toegankelijk en makkelijk te combineren met Passage Jouffroy en Passage des Panoramas.
Passage Puteaux
tussen 33 rue de l’Arcade en 18 rue Pasquier
8e arrondissement
metro Havre-Caumartin
gebouwd 1839
lengte 29 m
meestal geopend op weekdagen
Passage Puteaux is kort en rustig. De passage werd gebouwd op een plek die veelbelovend leek door plannen rond Gare Saint-Lazare, maar uiteindelijk kwam het station net anders te liggen dan gehoopt. Daardoor werd de passage nooit echt een groot succes.
Vandaag is Passage Puteaux vooral een curiositeit voor wie in de buurt van Saint-Lazare of Madeleine is. Je hoeft er niet speciaal voor om te lopen, maar het is aardig als kleine ontdekking onderweg.
Passage Vendôme
tussen 3 place de la République en 16-18 rue Béranger
3e arrondissement
metro République
gebouwd 1827
lengte 57 m
meestal geopend van maandag tot en met zaterdag
Passage Vendôme werd gebouwd als Passage du Jeu de Paume, op de plaats van een voormalig klooster. De passage vormde ooit een verbinding tussen het amusement rond boulevard du Temple en de omgeving van de vroegere markt bij Carreau du Temple.
Door de aanleg van place de la République werd de passage ingekort. Tegenwoordig is dit een eenvoudige passage met vooral praktische adressen en goedkope restaurants. Niet de mooiste van Parijs, maar wel interessant als je in de buurt van République bent.
Passage Verdeau
tussen 6 rue de la Grange-Batelière en 31bis rue du Faubourg Montmartre
9e arrondissement
metro Richelieu-Drouot of Grands Boulevards
gebouwd 1846
lengte 75 m
Passage Verdeau ligt in het verlengde van Passage Jouffroy en is rustiger dan zijn bekende buur. De passage heeft een mooi glazen dak, neoklassieke details en een prettige, lichte sfeer. Bij beide uitgangen hangt een klok.
Door de nabijheid van veilinghuis Drouot kwamen hier veel verzamelaars. Nog steeds vind je in Passage Verdeau adressen rond oude boeken, prenten, fotografie, kunst en curiosa. Dit is een fijne passage om langzaam doorheen te lopen en etalages te bekijken.
Samen met Passage des Panoramas en Passage Jouffroy vormt Passage Verdeau een van de leukste kleine wandelroutes in Parijs.
Galerie Véro-Dodat
tussen 19 rue Jean-Jacques Rousseau en 2 rue du Bouloi
1e arrondissement
metro Palais Royal-Musée du Louvre of Louvre-Rivoli
gebouwd 1826
lengte 80 m
meestal geopend van maandag tot en met zaterdag
Galerie Véro-Dodat is een van de elegantste passages van Parijs. De passage werd ontwikkeld door slager Véro en geldschieter Dodat en lag gunstig bij routes van postkoetsen. Daardoor trok hij al snel publiek en luxe winkels.
De zwart-witte vloer, glazen overkapping, klassieke winkelpuien en rustige sfeer maken Galerie Véro-Dodat bijzonder fotogeniek. Je vindt er luxe boetieks, kunstboeken, galeries en gespecialiseerde winkels. De passage voelt chic, maar vaak minder druk dan Galerie Vivienne.
Dit is een aanrader als je houdt van stijlvolle, rustige plekken vlak bij het Louvre en Palais-Royal.
Galerie Vivienne
tussen 4 rue des Petits-Champs, 5 rue de la Banque en 6 rue Vivienne
2e arrondissement
metro Bourse of Palais Royal-Musée du Louvre
gebouwd 1826
lengte 176 m
dagelijks toegankelijk
www.galerie-vivienne.com
Galerie Vivienne is misschien wel de mooiste overdekte passage van Parijs. De galerie werd gebouwd in opdracht van notaris Marchoux, die een van de elegantste passages van de stad wilde laten maken. Dat is goed gelukt: de mozaïekvloer, glazen koepels, klassieke decoraties en rustige luxe maken Galerie Vivienne een van de meest geliefde verborgen plekken in Parijs.
In de galerie vind je mode, boeken, wijn, restaurants, cafés en mooie etalages. De sfeer is chic zonder afstandelijk te worden. Vooral op een regenachtige dag is dit een perfecte plek om even binnen te lopen, iets te drinken of foto’s te maken.
Combineer Galerie Vivienne met Galerie Colbert, Passage Choiseul, Palais-Royal en Passage Véro-Dodat. Zo maak je van een paar losse passages een prachtige wandeling door het 1e en 2e arrondissement.
Welke passages mag je niet missen?
Heb je weinig tijd, kies dan niet voor alle passages, maar voor een compacte selectie. De mooiste passages voor een eerste bezoek zijn:
- Galerie Vivienne voor de mooiste architectuur en klassieke Parijse elegantie.
- Passage des Panoramas voor geschiedenis, restaurants en een levendige sfeer.
- Passage Jouffroy voor boekwinkels, curiosa en een mooie 19e-eeuwse uitstraling.
- Passage Verdeau voor rust, oude boeken, prenten en fotografie.
- Passage du Grand-Cerf voor een hoog glazen dak, designwinkels en veel sfeer.
- Galerie Véro-Dodat voor een stijlvolle, rustige passage vlak bij het Louvre.
Wil je een korte route lopen, begin dan bij Passage des Panoramas, wandel door Passage Jouffroy en eindig in Passage Verdeau. Dat is de makkelijkste wandeling langs drie sfeervolle passages dicht bij elkaar.
Wil je een uitgebreidere wandeling, voeg dan Galerie Vivienne, Galerie Colbert en Passage du Grand-Cerf toe. Zo zie je in één middag de mooiste kanten van de overdekte passages in Parijs: van chic en gerestaureerd tot levendig, historisch en een beetje verborgen.
