Op 13 november 2015 werd Parijs opgeschrikt door een reeks aanslagen die diepe sporen nalieten. Die avond vonden op meerdere plekken in de stad gelijktijdige aanslagen plaats, waaronder bij het Stade de France, verschillende cafés in de 10e en 11e arrondissementen, en in concertzaal Bataclan aan de Boulevard Voltaire.
In totaal kwamen 130 mensen om het leven en raakten honderden gewond. De aanslagen waren gericht op plekken waar mensen samenkwamen om te genieten van muziek, eten en het leven.
In Nederland is vooral de grote aanslag in de Bataclan blijven hangen en ik heb daarom het monument bij deze concertzaal bezocht. Daarnaast is er in 2025 een herdenkingstuin geopend, midden in Parijs, met namen van alle slachtoffers. Ik vind het indrukwekkend gemaakt en ook hieronder vertel ik meer hierover.
De Bataclan als symbool
Voor veel Parijzenaren en bezoekers is de Bataclan (gelegen in het 11e arrondissement) uitgegroeid tot een symbool van verdriet, maar ook van veerkracht.
De concertzaal, geopend in 1865, staat bekend om zijn kleurrijke gevel in Oosterse stijl. Sinds de aanslagen is de plek niet meer alleen een muziekpodium, maar ook een stille herinnering aan wat Parijs die avond verloor.
Het monument
Aan de overkant van de Bataclan, in het parkje, vind je een indrukwekkend herdenkingsmonument. Het bestaat uit een granieten zuil met een plaquette waarop de namen staan van de 90 mensen die hier zijn omgekomen (en 2 later). Rondom liggen vaak bloemen, brieven en linten die bezoekers achterlaten als teken van respect. Terwijl je de namen leest, zie je op de achtergrond de Bataclan.
Op de stoep voor de zaal zijn bovendien kleine medaillons te zien daarop Bataclan 13 mei 2015. Deze bronzen cirkels liggen subtiel in het trottoir voor de Bataclan. Als je ze volgt dan nemen ze je mee naar de overkant van de straat naar het park. Door het hekje en ze stoppen voor het monument.
Het monument nodigt uit tot stilte. Tot even stilstaan.
Wie hier komt, voelt de combinatie van verdriet en waardigheid. Parijs herdenkt, maar leeft ook verder.
Locatie en bezoek
Het herdenkingsmonument bij de Bataclan ligt aan:
De Bataclan vind je op 50 Boulevard Voltaire, 75011 Parijs.
Het monument vind je daar tegenover in het park Jardin May Picqueray.
Metro: Oberkampf (lijnen 5 en 9) of Filles du Calvaire (lijn 8)
Het monument bevindt zich direct voor de concertzaal, waar weer vaak allerlei soorten optredens plaatsvinden.
Het monument is vrij toegankelijk. Er is geen officieel bezoekerscentrum, maar de plek spreekt voor zichzelf.
Herdenkingstuin in Parijs voor alle slachtoffers van de aanslagen
Tien jaar na de aanslagen heeft Parijs midden in het centrum van Parijs een herdenkingstuin geopend waar alle namen staan van mensen die omgekomen zijn op diverse locaties bij de aanslagen op 13 november 2025.
Je vindt de herdenkingstuin (Jardin Mémoriel en Hommage) achter het beroemde stadhuis van Parijs, Hôtel de Ville, op Place Saint-Gervais.
Zoals je hieronder op de foto ziet, zie je misschien niet direct er een herdenkingstuin in. Maar als je er bent en je ziet de blokken die op een natuurlijke wijze in de tuin zijn opgenomen (zie de tweede foto hieronder), dan maakt dat wel indruk. Elk blok vertegenwoordigt een aanslag en toont de namen van de mensen die hierbij zijn omgekomen.
